دو بیمار، یک تشخیص، نتایج متفاوت: درمان شخصیسازیشده سرطان با بورد مولکولی تومور
۲ بیمار، یک تشخیص، نتایج متفاوت.. هر تومور سفر متفاوتی دارد.
با بورد مولکولی تومور و درمان شخصیسازیشده سرطان، مسیر ویژه بیماری شما را چگونه ترسیم میکنیم؟
دو بیمار را در نظر بگیرید که نوع و مرحله سرطانشان یکسان است. با اینکه برای هر دو درمان استاندارد یکسانی اجرا میشود، چرا یکی از آنها به سرعت به درمان پاسخ میدهد و در دیگری بیماری به پیشرفت ادامه میدهد؟
در بنیاد این تفاوت که دنیای انکولوژی آن را از نزدیک بررسی میکند، زیستشناسی پیچیده موارد مقاوم سرطان قرار دارد. به لطف فناوریهای توالییابی نسل جدید، این پیچیدگی به مرور بهتر فهمیده میشود. پاسخ این پرسش در DNA سلولهای سرطانی پنهان بود.
دیدن فراتر از میکروسکوپ: هر سرطان مانند یک اثر انگشت است
در گذشته، تشخیص و درمان سرطان تا حد زیادی بر پایه ظاهر تومور زیر میکروسکوپ و عضوی که نخستین بار در بدن در آن پدیدار شده بود (ریه، پستان، روده بزرگ، معده و مانند آن) تعیین میشد. اما تحولات انقلابی در حوزه ژنومیک واقعیتی بسیار حیاتی را به ما آموخت: دو توموری که زیر میکروسکوپ مانند نسخه یکدیگر به نظر میرسند، وقتی ساختار مولکولیشان بررسی شود میتوانند کاملا با هم متفاوت باشند.
هر تومور جهشهای ویژه خود، مسیرهایی که برای تکثیر و رشد به کار میبرد، سازوکارهای مقاومتی که در برابر داروها پدید میآورد و بنابراین آیندهای کاملا متفاوت دارد. برخی سرطانها آهسته پیش میروند، در حالی که انواعی که سیر تهاجمی دارند بیشتر اوقات در مرحله متاستاتیک تشخیص داده میشوند.
به لطف اصول درمان شخصیسازیشده سرطان (انکولوژی دقیق) میدانیم که راهبرد درمانی موفق باید نه بر پایه اینکه تومور «در کدام عضو» آغاز شده، بلکه بر پایه تغییرات در زیستشناسی تومور طراحی شود.
آزمونهای توالییابی نسل جدید (NGS) در سرطان و تبدیل داده به تصمیم درست
امروزه استخراج نقشههای ژنتیکی تومور بیمارانمان با روشهایی مانند توالییابی نسل جدید (NGS) فناوریای بسیار در دسترستر از گذشته است. به لطف آزمونهای پروفایلسازی جامع ژنومی، میتوانیم تغییرات قابل هدفگیری در زیستشناسی تومور را به روشنی شناسایی کنیم. این موضوع بهویژه در بیماران سرطانی مرحله ۴ برای درک پدید آمدن مقاومت به درمان حیاتی شده است.
اما دشواریای که امروز در انکولوژی با آن روبهروییم، انجام دادن این آزمونها یا رسیدن به صفحهها داده ژنتیکی نیست. دشواری اصلی، توانایی تبدیل این اطلاعات ژنتیکی پیچیده به تصمیمهای بالینی معنادار و درستی است که بر زندگی بیمار اثر بگذارند و سلامت او را بازگردانند. ممکن است نقشهای بسیار دقیق در دست داشته باشید، اما برای رسیدن به هدف درست به تیمی متخصص نیاز دارید که آن نقشه را درست بخواند و ایمنترین مسیر را ترسیم کند.
بورد مولکولی تومور چیست؟
دقیقا در همین نقطه، بورد مولکولی تومور (Molecular Tumor Board) که مهمترین سازوکار تصمیمگیری در درمان مدرن سرطان است وارد میشود.
این بورد «تیم مغزی» چندرشتهای است که در آن نه تنها انکولوژیستهای پزشکی، بلکه همزمان متخصصان ژنتیک پزشکی، زیستشناسان مولکولی، پاتولوژیستها و متخصصان بیوانفورماتیک گرد یک میز جمع میشوند. این رویکرد بهویژه در موارد سرطان پیشرفته، برای فراتر رفتن از رویکردهای درمانی کلاسیک اهمیت بسیاری دارد.
کارکرد این بورد در اساس شامل این گامهاست:
- اطلاعات ژنتیکی و مولکولی بهدستآمده از تومور بیمار با جزئیات بررسی میشود.
- تغییرات زیستشناسی تومور تحلیل میگردد؛ جهشها و مسیرهایی که سبب رشد و تکثیر تومور میشوند تعیین میشوند.
- گزینههای روز جهان در درمان با داروی هوشمند، درمان هدفمند سرطان یا روشهای ایمونوتراپی که میتوانند این جهشها را متوقف کنند یا در مسیرها مداخله نمایند ارزیابی میشوند.
- با آمیختن این یافتهها با وضعیت عمومی سلامت بیمار، مسیری درمانی کاملا ویژه هر فرد ترسیم میگردد.
رویکردی بیهمتا، ویژه شما
بیماری شما درست مانند اثر انگشتتان ویژه شماست. بنابراین هنگام تعیین درمان شما، فراتر رفتن از استانداردها و توانایی تحلیل اطلاعات برآمده از زیستشناسی دگرگونشده تومور، به انباشت دانش و تجربه بالایی در این حوزه نیاز دارد.
در کلینیک ما، به رهبری پروفسور دکتر موتلو دمیرای، تیمی قدرتمند متشکل از شش متخصص با تحصیلات کارشناسی ارشد و دکترا در حوزه زیستشناسی مولکولی و ژنتیک فعالیت میکند (تیم ما را ببینید). این تیم باتجربه هر روز صبح بهطور منظم گرد هم میآید و نتایج تحلیل مولکولی بیماران را با جزئیات ارزیابی میکند. به عنوان بخشی مهم از این فرآیند، یکی از زیستشناسان مولکولی تیم برای هر بیمار بررسی جامعی انجام میدهد و گزارشی دقیق شامل یافتههای بهدستآمده را به شکل کتبی ارائه میکند.
ارائه کتبی این گزارشها برای پیگیری درست فرآیند درمان بیمار اهمیت بسیاری دارد. از همین رو، به بیمارانی که آزمون مولکولی خود را در کلینیکی دیگر انجام دادهاند نیز توصیه میشود نتایج را به شکل کتبی درخواست کنند.
پس از همه این ارزیابیها، پروفسور دکتر موتلو دمیرای در دیدار با بیمار، ارزیابیهای تیم و نقشه راه درمانی را که شامل بهروزترین گزینههای درمانی جهان بر پایه ساختار مولکولی تومور است به بیمار ارائه میدهد. روشهای نسل جدید مانند درمانهای هدفمند، داروهای هوشمند و ایمونوتراپیها با رویکردی ویژه هر بیمار در کلینیک ما اجرا میشوند.
بورد مولکولی تومور جایی است که بهروزترین دادههای ژنتیکی که علم ارائه میکند با تجربه بالینی پزشک در هم میآمیزد. هدف ما تنها جنگیدن با بیماری نیست؛ بلکه با اجرای درمان هدفمند درست، برای بیمار درست و در زمان درست، رساندن نرخ موفقیت و کیفیت زندگی به بالاترین سطح است.
برای دریافت اطلاعات دقیقتر درباره فرآیند درمان خود، کاربرد داروهای هوشمند و رویکردهای انکولوژی شخصیسازیشده و برای آگاهی از اینکه زیستشناسی دگرگونشده تومور شما چه درهای درمانی ویژهای میتواند بگشاید، میتوانید با کلینیک ما تماس بگیرید.