+90 850 460 63 34+90 532 445 81 40info@mutludemiray.com

سود بالینی آزمایش ژنومی در درمان سرطان

تاریخ انتشار: 14.06.2026Prof. Dr. Mutlu Demiray

به لطف به‌کارگیری آزمون‌های پیشرفته تشخیص ژنتیکی در مبارزه با سرطان، می‌توان نشانگرهای زیستی گوناگونی را شناسایی کرد که اطلاعات مهمی درباره بیماری می‌دهند. بدین ترتیب می‌توان در حوزه‌های بسیاری مانند پیشگیری از سرطان، تشخیص زودهنگام، سیر بیماری و درمان هدفمند از کاربردهای پزشکی شخصی‌سازی‌شده بهره برد.

با درمان‌هایی که پس از ارزیابی آزمون‌های ژنومی اجرا می‌شوند، می‌توان نتایج را بهبود داد و عوارض جانبی را کاهش داد، و با شناسایی پیشاپیش اقدام‌های درمانی که به بیمار سودی نمی‌رسانند یا در برابرشان مقاومت پدید خواهد آمد، بیمار را به مناسب‌ترین گزینه‌های درمانی هدایت کرد. حتی پیش از اجرای درمان می‌توان نتایج احتمالی را پیش‌بینی کرد و گزینه‌های درمانی جایگزینی را که در گام نخست برنامه‌ریزی نشده بودند، در پرتو آزمون‌های ژنومی به ارزیابی گرفت. افزون بر این، با تطبیق نیم‌رخ بیماران مناسب با پژوهش‌هایی که هنوز در مرحله بالینی هستند، امکان دسترسی بیماران به گزینه‌های درمانی‌ای که هنوز به‌طور گسترده به کار نمی‌روند نیز فراهم می‌شود.

همچنین به لطف آزمون‌های ژنومی، نشانگرهای زیستی سرطان ارثی نیز ارزیابی می‌شوند و غربالگری با روش‌های مناسب نه تنها برای بیمار مراجعه‌کننده، بلکه در صورت نیاز برای خانواده او نیز انجام می‌گیرد؛ این برای اعضای خانواده‌ای که هنوز سرطان در آن‌ها دیده نشده اهمیتی حیاتی دارد. بدین ترتیب پیگیری و پیشگیری از موارد احتمالی سرطان که هنوز پیشرفت نکرده‌اند و با دیگر روش‌های سنتی قابل شناسایی نیستند ممکن می‌شود.

آزمون‌های ژنومی که در انتخاب مناسب‌ترین روش درمانی برای هر فرد به کار می‌روند، باید در عصر پزشکی شخصی‌سازی‌شده استاندارد طلایی انکولوژی باشند. اما با اینکه سودمندی آزمون‌های ژنومی با شواهد قدرتمندی که روزبه‌روز افزون‌تر می‌شوند آشکار می‌گردد، متاسفانه کاربرد آن‌ها هنوز آن‌قدر که باید گسترش نیافته است.

از آنجا که بسیاری از بیماران سرطانی به آزمون‌های ژنتیکی مناسب دسترسی ندارند و بخش بزرگی از همان اقلیت دسترسی‌دار نیز نمی‌توانند درمان هدفمند مناسب خود را دریافت کنند، اخیرا نشستی از سوی نمایندگان برجسته حوزه سلامت برگزار شد تا یک بار دیگر اهمیت به‌کارگیری موفق‌تر آزمون‌های ژنومی در مبارزه با سرطان یادآوری شود.

در این نشست تاکید شد که کارکنان سلامت درگیر در مبارزه با سرطان باید کسانی باشند که در حوزه پرشتاب پزشکی شخصی‌سازی‌شده تحولات روز را دنبال می‌کنند، نتایج آزمون ژنومی را درست، منسجم و کارآمد به دست می‌آورند و تفسیر می‌کنند، هنگام گرفتن تصمیم‌های بالینی داده‌های مبتنی بر شواهد و قابل پشتیبانی را در نظر می‌گیرند، دسترسی به درمان‌های هدفمند را فراهم می‌کنند و بیمار را در همین راستا هدایت می‌نمایند.